Baloğlan Əşrəfov - "Vətəni mən xoşbəxt görmək istərəm" (1999)

Musiqisi: Cavanşir Quliyev
Sözləri: Zemfira Quliyeva

Ana torpağımın köksü yaralı
İnsanlar sərgərdan, yurddan aralı.
Talandı onların malı, sərvəti.
Vətəni mən xoşbəxt görmək istərəm..

Köksümə sığmayan bir istəyim var,
Quş kimi göylərə uçmaq istərəm.
Günəş hərarətli məhəbbətim var,
Bu gözəl dünyanı qucmaq istərəm

Qoy səslənsin Şurum, Rastım, Heyratım.
Qoy daha gur olsun sözüm, bayatım.
Bu yolda getsə də qurban həyatım
İnsanları xoşbəxt görmək istərəm...

Mahnını mp3 formatında endirmək üçün.

Məhrəm-naməhrəm söhbəti

Bir çox dinlər, həmçinin islam, bir-birinə meyli olan insanlara kəbin kağızına qədər uzaq durmağı əmr edir. Nəinki toxunmaq, hətta bir-birlərinə baxmaq da olmaz.

Dinin bu qadağası zaman-zaman cəmiyyətə də sirayət edir, mentalitetə çevrilir. Və sonda görün nə olur:

Fərqli həyat yolları keçmiş, bir-birlərinin zövqünə, əməlinə o qədər də bələd olmayan və indiyədək bir-birlərinin hətta əlindən tutmayan iki insanın kəbinini kəsib, birdən birə... yatağa salırlar!

Başqa sözlə desək, insanlara bir-birinə toxunmaq qadağan olunur, amma bələd olmadığı adamla yatağa girməyə çox müsbət baxılır.

Yuh!

Fotonu əldə etdiyim ünvan.

Eurovision 2012: Vəzifələr

Beləliklə, Azərbaycan müstəqillik dövründəki ən böyük qələbələrindən birini əldə etdi. Bu nə “Lissabonun Sammit şəhərindəki qələbə”dir, nə də iqtisadiyyatla bağlı nağıllar. Eurovision mahnı yarışmasındakı qələbə həqiqətən də ölkənin reklamı baxımından mühüm hadisədir. Artıq avropalılar internetdə məmləkətimizin adını googlelayırlar, onun harada yerləşməsi, hansı məzhəbə qulluq etməsi ilə maraqlanırlar.

Bu müsabiqə ciddi musiqi müsabiqəsi deyil, biznes və siyasət müsabiqəsidir. Bu il bizim bu işlə məşğul olanların daha ağıllı tərpənmələrinin şahidi olduq; Azərbaycana ən böyük xallar İslandiya, San-Marino, Malta kimi az əhalisi olan ölkələrdən gəldi. Bizimkilər yavaş-yavaş başa düşürlər ki, qələbə üçün təkcə pul kisələri yox, iti ağıl da lazımdı. Hətta puldan daha çox ağıl lazımdı. Büdcəsi müftə gəlirlə dolan neft ölkələrində bunu o dəqiqə anlamaq olmur. Amma bütün hallarda, bir daha sübut olundu ki, iqtisadiyyatı güclü olan dövlətdən nə desən çıxar.

Bu qalibiyyətlə çox şey sübut olundu. Sübut olundu ki,

Üzeyir Mehdizadə barədə

Mən Üzeyir Mehdizadə və onun tipli müğənnilərə ağız büzənləri, onlara həqarətlə baxanları qəti anlamıram. Sanki ölkədə hər kəs Üzeyir Mehdizadəyə həqarətlə baxmaqla öz eqosunu tətmin edir, bununla da özünün qlamur, yüksək cəmiyyətə aid olduğunu göstərir. Doğrusunu deyim, çox süni alınır!

Bəzən yanlış olaraq elə düşünürük ki, hamı Hacıbəyov`a, Qarayev`ə, Mozart`a, nə bilim Raxmaninova qulaq asmalı, bütün günü Van Gogh`la Paul Gaugien (soyadı yanlış olaraq Qoqen, ya da Qogen kimi yazılan rəssam) arasındakı fərqlə bağlı mübahisə etməli, arada da bir-birlərinə mənalı-mənasız baxaraq gülümsəməlidir. Yarımçıqlıq kompleksinə malik insanlar istəyirlər başqaları bunları Dostoyevski`nin qoyduğu problemlərin dartışıldığı söhbətlər başında görsünlər.

Bütün dünyada sənətin art və pop istiqamətləri fərqləndirilir, əksəriyyət popa qulaq asır, incə zövqlülər, intellektuallar isə artla maraqlanır. Amma nəyi dinləməsindən asılı olmayaraq, tərbiyəli və doymuş insanlar bir-birlərini qınamır, ağız büzmürlər.

Bəyəm intibah dövründə bütün Appenin yarımadası Da Vinci`nin rəsmlərinə baxırdı? Yoxsa XIX əsrin ikinci yarısı bütün Hollandiya Van Gogh`u tanıyırdı? 150 il sonra Van Gogh, 500 il sonra Michelangelo barədə danışmağa nə var? Axı bu gün onları bəyənənlər onların dövründə yaşasaydılar, bu dəfə də özlərindən 5-6 yüz il əvvəlkiləri bəyənəcəkdilər...! Çünki öz dövrünün incəsənətini və keçmişin incəsənətini bəyənənlər - bunlar ayrı-ayrı tiplərdir.

Qayıdaq Üzeyirə. Demirəm ki, mən Üzeyir Mehdizadə`ni Üzeyir Hacıbəyov qədər həvəslə dinləyirəm. Amma həvəssiz də dinləmirəm.

Üzeyir Mehdizadə`yə kim qulaq asır? Sadə xalq kütlələri, zəhmətkeşlər. O insanlar ki,

Özünü ailəndəki kimi hiss etmək

(Mediadakı dostlara müraciət)

Biz Yaxın Şərq deyil, Uzaq Avropayıq.

Murad Köhnəqala

Böyük mədəniyyətlər böyük ölkələrdə, imperiyalarda yaranır. Elə özümüzü götürək - Səfəvi, Osmanlı imperiyaları zamanında Füzuli, Qarabağ xanlığı zamanında isə uzaqbaşı Vaqif yarada bildik. Hacıbəyov, Axundov da böyük imperiyanın - Rusiyanın rəiyyəti idi.

İmperiyalarda müxtəlif mədəniyyətlər bir-birinə qarışır. Cır meyvələrin calağından peyvənd meyvə yetişdirildiyi kimi, mədəniyyətlərin də calağından ortalığa daha güclü mədəniyyət çıxır.

İndi bizim üçün ən məqbul variant Avropa Birliyi "imperiyası"na inteqrasiyadır. Təbii, ora rəsmən üzv olmaq üçün hələ illərlə çalışmalıyıq. Amma bir mühüm məsələdə gecikirik. Bu mühüm məsələ "özümüzü ümumavropa ailəsində hiss etmək"dir.

İnsanlarımızın özünü avropalı hiss etməsi üçün media mühüm rol oynaya bilər. Özü də çox rahatlıqla - qitədəki xəbərləri daha sıx işıqlandırmaqla.

Azərbaycan vətəndaşı Çexiyada, Portuqaliyada baş verənlərin uzaqda deyil, yaxında olduğunu duymalıdır. Hakimiyyət tərəfindən illərlə edilən təbliğat xalqda Avropa barədə yanlış təəssürat yaradıb. Xalq artıq Avropa İttifaqı`nın ya da Avropa Birliyi`nin bizimlə bağlı qərarlarını yad bir qurumun qərarı kimi anlayır. Halbuki elə deyil.

Əlbəttə, insanlarımızın özlərini ümumavropa ailəsində hiss etmələri üçün AB-nin də bir çox addımı şərtdir - məsələn Şengen vizasının sadələşdirilməlidir, nə də olsa biz (lap Qafqaz olaraq) nə Türkiyəyik, nə də Hindistan. Üçü birində uzağı 10-15 milyon əhali var...

Nəsə, uzun sözün qısası, media qurumları Avropa xəbərlərini daha tez-tez və daha yaxından çatdırsa, cəmiyyətə böyük yardım etmiş olar deyə düşünürəm.

9 May barədə

Nasizm - millətçiyilin yüksək forması idi. Bu axmaq idologiya bir millətin digər millətdən üstün olduğunu vurğulayırdı.

Milli kimliyimizi özümüz seçmirik axı... Təsəvvür edin, sizi qazda boğurlar. Ya da yandırırlar... Yeganə günahınız isə milli kimliyinizdir.

II Dünya Müharibəsi zamanı 70 milyon (!!!) civarında insan bu sərsəm ideologiyaya qurban getdi. Əksəriyyəti də cavan, 20-40 yaşında...

SSRİ-də yaşayan xalqların əksəriyyəti II Dünya Müharibəsinin mahiyyətini anlamadı. Qafqazlılar, orta asiyalılar və bənzər xalqlar üçün bu "nemeslərlə müharibə" idi. Onlar üçün mənfi obraz "faşizm", ya da "nasizm" ideologiyası deyil, milli kimlik idi.

Təkamül pilləkəninin adkevat pilləsinə qədər gəlib çatmamış cəmiyyətlərdə insanların ideologiyaya görə bir-birilə savaşması anlaşılmaz idi. Ona görə də onlar üçün düşmən - "faşizm" ideologiyası deyil, milli kimlik idi.

Yəqin II Dünya Müharibəsinin mahiyyətinin anlaşılmaması səbəbindən SSRİ xalqları sonralar bir-birləri ilə milli zəmində savaşlara girdilər...

Faşizm böyük bəla idi! Getsin, gəlməsin!

9 May - Faşizm üzərində Qələbə bayramınız mübarək!

Sonda sizə "Иди и смотри" filmindən bir hissəni göstərmək istəyirəm (Rejissor E.Klimov, "Belorusfilm", 1985) (18+)

Fotonunın mənbəyi

Reha Bilge, “1514”

Bir müddət əvvəl Ankarada oxşar mövzulu 3 kitab aldım: Reha Bilge`nin “1514”, İskender Pala`nın “Şah və Sultan” və Reha Çamuroğlu`nun “İsmail” kitabları. Saydıqlarımdan hələ birini, Reha Bilge`nin “1514”ünü oxumuşam. Məndə çox böyük təsir buraxan bu kitabdan öyrəndiklərimi sizinlə paylaşmaq qərarına gəldim.

Əvvəla, müəllif barədə qısa məlumat. Araşdırmacı Reha Bilgə, 1953-cü ildə İstanbulda doğulub, Vyana Universitetinin Siyasi Bilgilər fakültəsini bitirib. Əsasən XV-XVI əsr Osmanlı tarixi üzərinə çalışır.

Əsas öyrəndiyim məsələlər:

Təxmini dialoq

Vətəndaş: 
- Niyə hüququmu pozursuz?
Hakimiyyət:
- Bacarana can qurban!
- Hər şey bacarıqla ölçülürsə, onda siz niyə ərazi bütövlüyü məsələsində bacarıqsızsınız?
- Siz guya bacaracaqsınız? Axı xalqın dəstəyini qazana bilmirsiniz!
- Bəs siz ərazi bütövlüyü məsələsində beynəlxalq ictimaiyyətin dəstəyini qazanmısınız?
- Ona görə qazanmamışıq ki, düşmənlərimiz beynəlxalq ictimaiyyəti aldadır, mane olur.
- Axı siz də müxalifətin xalqla təmasına mane olursunuz?
- Biz nə edək ki, xalq sizin 1 illik hakimiyyəti "o illərdə çölə çıxa bilmirdik" formasında xatırlayır?
- Elə xalqa bizi bu cür təqdim etdiyinizə görə də sizin hakimiyyətinizi "o illərdə halalca haqqımızı rüşvət verərək alırdıq" formasında xatırlayacaqlar.
- Sən uzatdın ha, adə, tutun bunu basın içəri!


***

Belə çıxır ki, başqalarının səninlə necə davranmasını istəyirsənsə, sən də onlarla elə davran.
Ya da, beynəlxalq ictimaiyyətin səninlə necə davranmasını istəyirsənsə, sən də öz xalqınla elə davran.

Fotonunın müəllifi Abbas Atilay

Mechanism of the Idolization (2011)

"Mechanism of the Idolization" (Bütləşmənin mexanizmi) əsəri üzərində təxminən üç ay çalışdım.

Əsər simlilər, truba və zərb alətləri üçündür.

Konsepsiya barədə qısaca onu deyim ki, əsərin sonundakı "konflikt" zamanı, simlilərdən fərqli tembrə malik truba və zərb alətləri ifaçısıları səhnədən "qovulur". Səhnədə yalnız eyni tembrli simlilər və dirijordur. Simli alətlərin təzimi, səhnə arxasında isə "qovulmuş fərqli düşüncə" daşıyıcılarının ifası fonunda dirijor bütə çevrilir.

Demək istədiyim budur - bir şəxsin, rəhbərin bütə çevrilməsi üçün başlıca maneə cəmiyyətdəki fərqli düşüncəlilərdir. O fərqli düşüncəlilər cəmiyyətdən təcrid olunduqda rəhbərin bütləşməsi asanlaşır.

Ümumiyyətlə isə, bütləşmə yaxşı hal deyil. Büt olan yerdə inkişaf ola bilməz, çünki büt əlçatmaz görünür. Bütü olan cəmiyyət üzvləri özlərini əvvəlcədən uduzmuş hesab edirlər...

Əsər 29 yanvar 2011 tarixində "Zamanla üz-üzə" layihəsi çərçivəsində Bakıda, Filarmoniyada səslənib.

İfaçılar:
Dövlət Kamera Orkestri,
Rövşən Quliyev (Truba),
Li Ting Chiu (zərblilər)
Dirijor - Bernhard Wulff (Almaniya)

Conception of piece is following:


In my opinion, somebody can become an idol, only when dissidents are
banished from the society. So, in my piece, Trumpet and Percussion are
symbols of dissidence. (In comparison of strings -- masses, common
people, they have different timbres.) In the end of piece they leave
the scene and only after that "the leader" becomes an idol. My message
is simple -- I am against of the idolization and aggression to the
dissent.

Performers:

Rovshan Guliyev - trumpet (Azerbaijan)
Li Ting Chiu - percussion (Taiwan-Germany)
Azerbaijan State Chamber Orchestra
Conductor - Bernhard Wulff (Germany)
Baku Philarmonic Hall,
January 29, 2011


Fotonun mənbəsi

Azərbaycan necə olmalıdır?

Deyəsən biz "azərbaycanlı necə olmalıdır?" sualının cavabına çox vaxt itirdik. Çox baş sındırdıq... Müxtəlif insanlar müxtəlif təkliflər irəli sürdülər - birimiz dedik "kitab oxusun", o birimiz dedik "yerə tüpürməsin, zibil atmasın", bir başqamız geyiminə lağ etdik, digərimiz toyda oynamasına və s..

İnsan isə hər yerdə insandır - canlıların primatlar dəstəsinin hominidlər ailəsindən bir növ...

Amma yenə gec deyil, gəlin barı bundan sonra "azərbaycanlı necə olmalıdır?" sualı əvəzinə "Azərbaycan necə olmalıdır?" sualı barədə düşünək. Çünki cəmiyyətin xarakterini sistem müəyyən edir, təklif və təqdim olunan sistem necədirsə, insanlar da ona uyğunlaşır.

Beləliklə, Azərbaycan necə olmalıdır?